DIETA PLANETARNA W PRZEDSZKOLU-Spokojnie, to nie dieta bez mięsa
Drodzy Rodzice,
Nowe zasady żywienia w placówkach oświatowych mogą rodzić wiele pytań. Jednym z najczęstszych jest:
- „Czy dieta planetarna oznacza, że moje dziecko nie będzie jadło mięsa?
→ N I E
Nowe zasady nie wprowadzają diety wegetariańskiej ani wegańskiej dla wszystkich dzieci. Ich celem jest przede wszystkim urozmaicenie jadłospisu i zapewnienie dzieciom różnorodnych źródeł składników odżywczych.
- Co znajduje się w prawidłowo zaplanowanym jadłospisie?
Zgodnie z materiałami dotyczącymi nowych przepisów, prawidłowe żywienie dzieci powinno uwzględniać:
- pełnowartościowe białko,
- dobrej jakości tłuszcze,
- węglowodany złożone,
- witaminy i składniki mineralne,
- różnorodne produkty spożywcze.
Nie chodzi więc o zabieranie dzieciom określonych produktów, ale o odpowiednie proporcje i większą różnorodność.
- A CO Z MIĘSEM?
Mięso nadal jest w jadłospisie.
Nowe przepisy przewidują:
🥩 mięso – dwa razy w tygodniu w ramach obiadu. Przynajmniej dwa razy sztuka nie przetworzonego mięsa -> czyli Twoje dziecko zje teraz procentowo więcej mięsa, ponieważ kiedyś były bardziej dozwolone wysokoprzetworzone produkty mięsne , co w połączeniu z ich ceną sprawiało, że było procentowo mniej mięsa niż obecnie!
🐟 rybę – co najmniej raz w tygodniu, czyli dwa razy częściej niż dotychczas! Zdrowe kwasy omega dla serca i mózgu Twojej pociechy.
🥚 jaja – jako jedno ze źródeł białka. Czyli samo zdrowie!
🥛 mleko i produkty mleczne – co najmniej dwie porcje w placówkach, w których podawane są co najmniej trzy posiłki-> wapń i fosfor dla zdrowia kości, zębów i rozwoju Twojego dziecka.
* nasiona roślin strączkowych i inne roślinne źródła białka-o tym trochę więcej w dalszej części listu!
To oznacza, że dziecko nie zostaje pozbawione produktów odzwierzęcych. Jadłospis po prostu korzysta z większej liczby różnych źródeł białka.
- Dlaczego w jadłospisie pojawiają się strączki?
Fasola, soczewica, ciecierzyca, groch czy soja są wartościowym źródłem białka.
Doniesienia naukowe wskazują, że wartość odżywcza białka z nasion roślin strączkowych może być porównywalna ze źródłami zwierzęcymi, a odpowiednie łączenie produktów pozwala uzyskać korzystny skład aminokwasów.
Dlatego dziecko może spotkać na talerzu np.:
- kaszę + soczewicę
- pieczywo pełnoziarniste + pastę z nasion roślin strączkowych
- kaszę gryczaną + sos pomidorowy z fasolką
Takie połączenia są smaczne i dzieciaki chętnie je jedzą, nie koniecznie zdając sobie sprawę że na ich talerzu pojawił się strączek. Jeśli chodzi o strawność to nie trzeba się bać, bo obróbka bardzo ją zwiększa, tak więc sos pomidorowo fasolowy może być bardziej strawny niż tradycyjny kotlet schabowy!
WIĘCEJ WARZYW, MNIEJ OBAW!
Jedną z najważniejszych zasad jest obecność warzyw lub owoców w każdym posiłku, przy czym udział warzyw powinien być większy niż udział owoców. Zalecane jest również uwzględnianie sezonowości i, jeśli jest to możliwe, produktów lokalnych lub ekologicznych.
To oznacza po prostu więcej okazji do poznawania przez dziecko różnych smaków, kolorów i produktów. A dodatkowo to próba powrotu do czasów, gdzie produkty brało się z lokalnego rynku, przez co nie miały w sobie tylu nieproszonych dodatków.
- Czy każde danie musi być „fit”? → N I E.
Racjonalne żywienie nie oznacza perfekcji przy każdym posiłku.
Ważny jest cały jadłospis i jego różnorodność.
Dlatego raz na talerzu może pojawić się mięso, innym razem ryba, a jeszcze innym – danie z fasolą, soczewicą czy innym produktem roślinnym. Czasami będzie drożdżówka, czasem nutella na bazie serka, owsianka czy pudding z chia.
- Czy każde pieczywo i każda kasza muszą być pełnoziarniste? → N I E.
Nie każda porcja produktu zbożowego musi być pełnoziarnista. Zalecana jest obecność produktów zbożowych, w tym pełnoziarnistych, w poszczególnych posiłkach.
To kolejny przykład pokazujący, że nowe zasady nie są systemem zakazów.
Chodzi o błonnik, które nasze jelita lubią, który syci i służy profilaktyce otyłości, cukrzycy, chorób serca, nowotworów, czy zaparć.
- CO JESZCZE SIĘ ZMIENIA?
Nowe zasady zwracają uwagę także na jakość tłuszczów, ograniczenie smażenia, większy udział ryb, produktów pełnoziarnistych oraz ograniczenie cukrów dodanych. Preferowana jest woda.
W przypadku dań mięsnych ważna jest również jakość mięsa – obiady mięsne mają być przygotowywane ze świeżego mięsa, a nie z wysokoprzetworzonych produktów, takich jak kiełbasy czy wyroby typu mortadela, gdzie mogliśmy znaleźć dużo dodatków takich jak lecytyny sojowe, emulgatory i barwniki.
NAJWAŻNIEJSZE, CO WARTO ZAPAMIĘTAĆ
🌱 Dieta planetarna nie oznacza diety wegańskiej.
🥩 Mięso nadal jest elementem jadłospisu.
🐟 Ryby nadal są elementem jadłospisu.
🥛 Nabiał nadal jest elementem jadłospisu.
* Dzieci poznają także inne źródła białka, np. rośliny strączkowe.
🥕 W jadłospisie jest więcej miejsca na warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste.
🍽️ Najważniejsza jest różnorodność i prawidłowe zbilansowanie całego jadłospisu. I zmniejszenie udziału przetworzonych produktów. Stawiamy na naturalność.
TO NIE REWOLUCJA. TO WIĘKSZA RÓŻNORODNOŚĆ. TO POWRÓT DO DIETY Z DZIECIŃSTWA NASZYCH RODZICÓW I DZIADKÓW!
Dlatego nie ma potrzeby obawiać się słowa „planetarna”.
W praktyce oznacza ono przede wszystkim:
więcej różnorodności → więcej produktów roślinnych → rozsądne wykorzystanie produktów zwierzęcych → mniej żywności wysoko przetworzonej → dobrze zbilansowany jadłospis.
Mniej marnowania! – czyli np mięso z rosołu może być pastą, bardzo dojrzały banan chlebkiem bananowym, itp… Do jedzenia należy mieć szacunek i nie wyrzucać wszystkiego, jeśli produkt jest zdatny do spożycia.
Zdrowe żywienie dziecka nie polega na eliminowaniu produktów.
Polega na mądrym łączeniu ich w różnorodny jadłospis.
Zmiany i nowości często bywają straszne i rodzą dużo pytań. Dlatego zapraszam Was do kontaktu w poniedziałki w godzinach mojej pracy. W miarę możliwości odpowiem na nurtujące Państwa pytania.
Dietetyk
Marcelina Leśniak-Szczygieł
Co gotować, aby dziecko było zdrowe?
Nawyki żywieniowe kształtują się już od najmłodszych lat i mają realny wpływ na zdrowie małego, a później dużego człowieka. 75% pracy wykonuje przedszkole, a reszta należy do was drodzy rodzice i opiekunowie. Jak więc powinien wyglądać zdrowy i wartościowy posiłek dla dziecka?
Talerz przedszkolaka warto komponować tak, aby znalazły się na nim różnorodne produkty:
Przede wszystkim WARZYWA I OWOCE – źródło witamin, składników mineralnych i błonnika. Warzywa powinny pojawiać się jak najczęściej (jeśli jemy 5 posiłków to przynajmniej w 3 z nich), a owoce mogą być pysznym uzupełnieniem.
PRODUKTY ZBOŻOWE – najlepiej pełnoziarniste: pieczywo, płatki owsiane, kasze, ryż czy makarony, ale także ziemniaki. Warto bawić się strukturami i dbać o różnorodność.
ŹRÓDŁA BIAŁKA – jajka, ryby, mięso, nasiona roślin strączkowych, nabiał. Na te dwa ostatnie chcę szczególnie zwrócić uwagę. Strączki, których niektórzy z was mogą się obawiać, w rzeczywistości są bardzo zdrowe. Dostarczają białka, żelaza, folianów, ale też błonnika, który chroni nas przed zaparciami i nowotworami jelita grubego. Oprócz tego strączki służą jako profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych i otyłości w późniejszym wieku. Jeśli chodzi o nabiał to jest on ważnym źródłem wapnia i fosforu, który wspomaga procesy kościotwórcze, dlatego jeśli dziecko nie spożywa nabiału należy wybierać zamienniki fortyfikowane w wapń, fosfor i witaminę B12.
ZDROWE TŁUSZCZE – np. oliwa, olej rzepakowy, awokado, orzechy i nasiona (w formie odpowiedniej dla wieku dziecka). To źródła kwasów omega 3 i 6. Do tego zaliczyłabym tran i tłuste ryby morskie. Jest to o tyle istotne, że ma realny wpływ na pracę naszego mózgu, odporność i wiele więcej. Jeśli wasze dziecko suplementuje witaminę D to posiłek bogaty w tłuszcze, zwiększa jej wchłanialność.
Woda – najlepszy napój na co dzień.
Zabawa, odkrywanie i obcowanie w grupie– to nie tylko ruch, lecz też kształtowanie relacji, kreatywności, ale także zapożyczenie nawyków innych dzieci, w tym tych żywieniowych.
Pamiętajmy, że zdrowe żywienie dziecka nie musi być idealne. Najważniejsza jest różnorodność, regularność i pozytywne podejście do jedzenia.
Pozwólmy dzieciom być dziećmi, nie zrażajmy się. Mały człowiek się uczy i potrzebuje spróbować czegoś nawet 10 razy zanim się tego nauczy. Ważny jest dobry przykład i wsparcie kochającego opiekuna.
Małe kroki i dobre nawyki kształtowane od najmłodszych lat mogą zaprocentować na całe życie!
Marcelina Leśniak-Szczygieł (Dietetyk)
🌍💚 DIETA PLANETARNA W NASZYM PRZEDSZKOLU
Zdrowie dziecka. Radość jedzenia. Troska o nasz wspólny świat.
Dieta planetarna to sposób odżywiania, który łączy troskę o zdrowie człowieka z troską o środowisko. Nie jest dietą odchudzającą ani zbiorem zakazów. To przede wszystkim mądre, różnorodne i pełne naturalnych produktów podejście do codziennego jedzenia.
W naszym przedszkolu chcemy, aby dzieci poznawały smak tego, co daje nam natura – warzyw, owoców, produktów zbożowych, roślin strączkowych, orzechów, nasion, a także innych wartościowych produktów, które są częścią dobrze zbilansowanego jadłospisu.
🥕 CO TO OZNACZA W PRAKTYCE?
Stawiamy na:
- dużą różnorodność warzyw i owoców,
- pełnowartościowe produkty zbożowe,
- wartościowe źródła białka, w tym produkty roślinne,
- zdrowe tłuszcze,
- odpowiednią ilość produktów mlecznych oraz innych produktów pochodzenia zwierzęcego,
- wodę jako podstawowy napój,
- produkty możliwie świeże, sezonowe i jak najmniej przetworzone,
- urozmaicone posiłki, które dostarczają dzieciom energii potrzebnej do zabawy, nauki i rozwoju.
🌱 UCZYMY PRZEZ CODZIENNOŚĆ
Dieta planetarna w przedszkolu to również edukacja poprzez doświadczenie. Dzieci poznają nowe smaki, obserwują różnorodność produktów, uczą się komponowania posiłków i odkrywają, że zdrowe jedzenie może być kolorowe, smaczne i radosne.
Nie chodzi o to, aby wszystko zmieniać od razu. Chodzi o małe, dobre wybory, które z czasem stają się naturalną częścią codzienności.
💚 DLACZEGO WARTO?
Bo chcemy wychowywać dzieci, które:
dbają o siebie, czerpią radość ze wspólnego jedzenia, poznają bogactwo natury i uczą się szacunku do tego, co otrzymujemy każdego dnia.
Dieta planetarna jest dla nas zaproszeniem do takiego stylu życia, w którym zdrowie dziecka i troska o Ziemię mogą iść ze sobą w parze.
🌍 MAŁE KROKI – WIELKA ZMIANA
Każdy kolorowy talerz, każda poznana nowa potrawa, każda szklanka wody i każdy świadomy wybór to mały krok w stronę zdrowia, dobrych nawyków i piękniejszej przyszłości.
Razem uczymy dzieci, że troska o siebie może być także troską o świat, który wszyscy dzielimy. 💚